6 mei t/m 10 juni 2026
6-delige cursus ‘De Russische film als spiegel van de tijd - een historische kennismaking’
Films functioneren vaak als spiegel van de periode waarin ze zijn opgenomen. Dit geldt zeker voor Russische films. Zowel het onderwerp als de manier van filmen zegt veel over de Russische politiek en maatschappelijke ontwikkelingen. Zo zijn er de afgelopen jaren opvallend veel nieuwe oorlogsfilms verschenen die het Russische leger in alle glorie verheerlijken.
Tijdens deze online-cursus (Zoom) verdiepen we ons in de geschiedenis van de Russische cinema aan de hand van verschillende perioden. Daarbij bespreken we per periode een reeks films en bekijken daarvan de nodige fragmenten. En we plaatsen deze vervolgens ook in de toenmalige ontwikkelingen in de Russische politiek en maatschappij. Deze ontwikkelingen hebben immers weer een grote invloed gehad op deze films.
Zo kenmerken de prerevolutionaire films zich vooral door een tragische afloop (Jevgeni Bauer) en zijn kort na de revolutie de films juist optimistisch van karakter (avantgardist Dziga Vertov). Maar vanaf de jaren dertig zal het strenge socialistisch realisme de Russische filmwereld overheersen (Michail Tsjiaoereli). Pas in de jaren 60 is er weer sprake van wat meer experimenten (Andrej Tarkovski). Veel aandacht zal er ook zijn voor de experimentele films uit de glasnosttijd (‘tsjernucha’-films) en daarna. Maar sinds het aantreden van president Poetin krijgen filmregisseurs weer steeds meer te maken met bemoeienis van het Kremlin. Zeker in geval zij hun films bewust gebruiken als spiegel van de tijd, zoals Andrej Zvjagintsev.
==================================================
De cursisten krijgen ook digitaal artikelen toegestuurd die tijdens de colleges kort worden besproken. Daarnaast zullen er links van Russische films worden gedeeld die thuis kunnen worden bekeken en in de colleges worden besproken. De colleges zelf worden opgenomen en zijn via een speciale link terug te zien voor degenen die er een of meerdere hebben gemist. Ook krijgt iedereen na afloop van elk college een pdf toegestuurd van de gebruikte PowerPointpresentatie incl alle filmlinks.
==================================================
Praktische informatie:
Startdatum: 6 mei 2026
Duur: 6 bijeenkomsten online via Zoom
Data: woensdag 6, 13, 20, 27 mei, 3,10 juni
Tijd: 10-12 u incl korte pauze
Docent: Karel Onwijn – Het Zesde Continent
Cursusgeld: €195
Aanmelden: info@zesdecontinent.nl
Uiterste aanmelddatum: 5 mei 2026
Na aanmelding krijgt u een factuur toegestuurd.
18 t/m 28 augustus 2026
4-delige cursus ‘Van Glasnost tot Poetinisme’
Sinds zijn aantreden in 2000 heeft president Poetin stap voor stap de burgerlijke vrijheden ingeperkt die onder partijleider Gorbatsjov en zijn opvolger Jeltsin waren ingevoerd. Daarmee keerde hij het proces van toenemende openheid terug dat in 1985 voorzichtig begon met Gorbatsjovs glasnost en perestrojka. Die beleidskoers maakte kritiek mogelijk en doorbrak de geslotenheid van zeventig jaar communistische dictatuur. Ondanks politieke en economische tegenslagen bleef ook Boris Jeltsin deze verworven vrijheden ondersteunen. In het Rusland van Poetin zijn die drastisch ingeperkt. Wat is er gebeurd sinds Gorbatsjovs politiek van glasnost en perestrojka? We plaatsen deze ontwikkelingen ook in een bredere context van de geschiedenis van de Russische politieke cultuur.
31 augustus t/m 2 oktober 2026
5-delige cursus ‘Georgië & Armenië: politieke en culturele geschiedenis’
Georgië en Armenië behoren tot de minst bekende landen van Europa. Toch liggen er de hoogste bergtoppen van ons werelddeel (boven 5000 meter) en vind je er de oudste bouwwerken uit de christelijke cultuur. Deze landen liggen onder de rook van Rusland en aan de rand van Turkije en Iran, en ze vormt al eeuwenlang de grens tussen Europa en Azië. In 1991 zijn Georgië en Armenië onafhankelijk geworden van de Sovjet-Unie en kunnen sindsdien zich weer geheel op hun eigen culturele erfgoed richten. In deze cursus wordt aan de hand van de politieke en culturele geschiedenis uitgebreid met deze landen kennisgemaakt. Er wordt daarbij ook dankbaar gebruikgemaakt van de rijke vruchten van de lokale literatuur, film en muziek.
29 oktober t/m 17 december 2026
7-delige cursus ‘Op kunst- en architectuurreis door ‘Eurazië’
Tijdens deze cursus ontvouwt zich een rondreis langs de architectuur en kunst van de 15 voormalige Sovjetrepublieken, samen goed voor een gebied dat 550 keer groter is dan Nederland. De reis voert langs eeuwenoude religieuze architectuur, zoals orthodoxe kerken in Oekraïne, apostolische kerkgebouwen in Armenië en middeleeuwse moskeeën in Oezbekistan. Maar ook is er ruime aandacht voor 19e- en 20e-eeuwse wereldlijke architectuur, zoals de grote concentratie ‘style moderne’-gebouwen in de Letse hoofdstad Riga en de hoge dichtheid aan art-deco-architectuur in de Litouwse stad Kaunas. Daarnaast maakt u kennis met een grote variëteit aan andere beeldende kunstuitingen. Opvallend zijn de vele indrukwekkende iconen en fresco’s, niet alleen in Rusland maar ook in Belarus, Estland en Oekraïne. Er is ruime aandacht voor diverse schilderkunsttradities. Vooral Georgische en Armeense schilderijen onderscheiden zich door hun originele thema’s en kleurgebruik. Alles wordt geplaatst in een cultuurhistorische context, verrijkt met korte filmfragmenten.
30 oktober t/m 18 december 2026
7-delige cursus ‘Nederland en Rusland ten tijde van oorlog en vrede’
Momenteel ervaart Nederland Rusland als serieuze bedreiging. Ook in eerdere perioden was er spanning voelbaar tussen beide landen. Zo ontbraken tussen 1917 en 1942 diplomatieke betrekkingen en in de jaren vijftig en zestig leefde de vrees voor een militaire inval. Hoe gingen Nederlanders daarmee om en waardoor verdween die dreiging? Tegelijk zijn er momenten van toenadering en verwantschap. Al vanaf de late Middeleeuwen dreven Nederlandse kooplieden handel met Rusland. In 1813 bevrijdden Russische troepen Nederland van Napoleon. In de negentiende eeuw werd Anna Paulowna, zuster van de tsaar, koningin van Nederland. Welke getuigenissen werpen een licht op 1000 jaar oorlog en vrede tussen Nederland en Rusland? Deze cursus belicht de veelzijdigheid van de contacten tussen Nederland en Rusland gedurende het afgelopen millennium. Naast de politieke, economische en culturele betrekkingen is er ook aandacht voor de ervaringen van Nederlanders in Rusland en Russen in Nederland.