Cursusagenda

De 11e eeuwse Bagratikathedraal in de Georgische stad Koetaisi (foto Karel Onwijn)

5 maart t/m 16 april 2024

7-delige cursus ‘Op ontdekkingstocht in de Zuidelijke Kaukasus’

De Zuidelijke Kaukasus bestaat uit drie landen: Armenië, Georgië en Azerbeidzjan. Ze liggen onder de rook van Rusland en aan de rand van Turkije en Iran, en vormen al eeuwenlang de grens tussen Europa en Azië. In 1991 zijn ze onafhankelijk geworden van de Sovjet-Unie en kunnen sindsdien zich weer geheel op hun eigen culturele erfgoed richten. Dit betekent ook de (gedeeltelijke) herschrijving van de eigen politieke en culturele geschiedenis. Bovendien bestaat er geen consensus over de definitieve landsgrenzen in deze regio. Hierdoor is er sprake van aanhoudende grensconflicten. In deze cursus maken we aan de hand van de politieke en culturele geschiedenis uitgebreid kennis met deze landen. We zullen daarbij ook dankbaar gebruikmaken van de rijke vruchten van de lokale literatuur, film en muziek. We sluiten met de cursus af met een rondreis door Armenië en Georgië o.l.v. van de docent (september).

Jugendstil-architectuur in de Letse hoofdstad Riga (foto Karel Onwijn)

6 maart t/m 17 april 2024

7-delige cursus ‘Het Baltische Wonder’

Nog maar 35 jaar geleden behoorden Estland, Letland en Litouwen tot de communistische Sovjet-Unie. De officiële taal was er Russisch en het wettige betaalmiddel de roebel. Inmiddels zijn deze Baltische landen onafhankelijk, spreken ze hun eigen nationale taal en betalen ze er met de euro. Bovendien zijn ze behoorlijk welvarend en scoren ze hoog op het gebied van democratie en persvrijheid. De verklaring voor dit Baltische wonder lijken we vooral te moeten zoeken in de specifieke politiek-historische en cultuur-historische ontwikkeling van deze drie landen.

Oekraïense mozaïek met fluitist in klederdracht (foto Karel Onwijn)

7 maart t/m 18 april 2024

7-delige cursus ‘Ode aan de Oekraïense cultuur’

Oekraïne kent een zeer rijke kunst en cultuur. De vele oosters-orthodoxe kerken en kloosters zijn vaak gebouwd in de eigen Oekraïens-barokke stijl. Binnen vind je een keur aan iconen, geschilderd volgens de strenge richtlijnen van de vele iconen-scholen die Oekraïne eeuwenlang kende. Daarnaast kan het land bogen op een indrukwekkende wereldlijke schildertraditie die eind negentiende en begin twintigste eeuw een eerste hoogtepunt kende, met schilders als Oleksandr Moerasjko, Petro Levtsjenko en Mychailo Bojtsjoek. In de twintigste eeuw onderscheidden zich vooral de vrouwelijke schilders zoals Maria Primatsjenko (naïeve stijl) en Alla Horska (expressionistische stijl). Oekraïners zijn ook een muzikaal volk. Al aan het eind van de Middeleeuwen trokken er door het gebied barden (‘Kobza’s’) die onder begeleiding van hun bandoera’s Oekraïense liederen ten gehore brachten. In de loop van de negentiende eeuw ontstond er een eigen nationale muziekstroming met als boegbeeld componist Mykola Lysenko en met Valentin Silvestrov als de belangrijkste hedendaagse vertegenwoordiger. We zullen ook aandacht besteden aan volkskunst­uitingen.

Het Europese deel van de Sovjet-Unie sinds 1991

8 maart t/m 26 april 2024

7-delige cursus “Het Wilde Oosten: voormalige Sovjetrepublieken sinds 1991”

In 1991 viel de superpower Sovjet-Unie onverwachts uiteen in 15 onafhankelijke staten. Europa kreeg hierdoor aan haar oostgrens te maken met een reeks nieuwe instabiele buurstaten, die zich kenmerkten door afwezigheid van de rule of law. In een poging dit Wilde Oosten te temmen, heeft Europa de afgelopen decennia de nodige stappen ondernomen om deze regio op korte of lange termijn te laten integreren met de rest van het Europese continent. Ook in veel van deze voormalige Sovjetrepublieken zelf is de aanhang van een dergelijk pro-Europees-integratiestreven aanzienlijk gegroeid. Toch lijkt de kans dat zij op korte termijn daadwerkelijk zullen toetreden tot Europa vooralsnog niet groot – met uitzondering van de Baltische landen. Dit hangt zowel samen met de interne instabiliteit van deze landen – denk aan de aanhoudende corruptie – als aan de snel veranderende externe omstandigheden – vooral de sterk geïntensiveerde assertieve houding van Rusland.