Cursusagenda

1813: Russische kozakkentroepen bivakkeren bij het Amsterdams Muiderpoort

13 januari t/m 24 februari 2023

7-delige cursus ‘Getuigenissen van 1000 jaar Nederlands-Russische betrekkingen'

De relatie van ons land met Rusland bevindt zich op dit moment op een historisch dieptepunt, vrijwel alle banden met dit land zijn nu verbroken. Tegelijkertijd vangen wij wel Russische vluchtelingen op en voeren wij nog altijd muziek van Russische componisten uit. Ook in het verleden stond onze relatie met Rusland vaker onder zware druk. Hoe gingen wij toen hiermee om en kunnen wij daarvan wellicht iets leren voor de huidige situatie? In mijn HOVO-cursus ‘Getuigenissen van 1000 jaar Nederlands-Russische betrekkingen’ neem ik u graag mee terug in de tijd en zal ik aan de hand van historische documenten, ooggetuigenverklaringen, dagboekaantekeningen, reportages etc in kaart brengen hoe Nederlanders en Russen de afgelopen eeuwen met elkaar zijn omgegaan, zowel goed- als kwaadschiks. We zullen tijdens deze cursus dankbaar gebruikmaken van de vele sporen die dit verleden heeft achtergelaten in de kunst en literatuur, ook zullen we de historische filmfragmenten gaan bekijken. Deze cursus is zowel in de zaal (Amsterdam) als online te volgen.

Mausoleum uit het Timoeridische tijdperk (Türkistan – Kazachstan) (bron: Wikimedia Commons, Petar Milošević)

8 maart t/m 19 april 2023

7-delige cursus ‘De vijf stans: cultuurhistorische kennismaking met Centraal-Azië'

Tijdens deze cursus maakt u kennis met de grote culturele gevarieerdheid van de 5 landen die samen Centraal-Azië vormen: Kazachstan, Oezbekistan, Turkmenistan, Tadzjikistan en Kirgizstan. Tot 30 geleden behoorden ze nog tot de Sovjet-Unie, maar sinds hun onafhankelijk geven ze een ieder op eigen wijze vorm aan hun nieuwe soevereine status en hun culturele identiteit. Daarbij grijpen ze gretig terug op tradities uit de pre-Russische tijd toen ze dankzij de Zijderoute nog een belangrijke verbindingsschakel vormden tussen China en Europa. De cursus is online (via Zoom). 

Jugendstil-architectuur in de Letse hoofdstad Riga (foto Karel Onwijn)

6 maart t/m 24 april 2023

7-delige cursus ‘Het Baltische Wonder’

Nog maar 35 jaar geleden behoorden Estland, Letland en Litouwen tot de communistische Sovjet-Unie. De officiële taal was er Russisch en het wettige betaalmiddel de roebel. Inmiddels zijn deze Baltische landen onafhankelijk, spreken ze hun eigen nationale taal en betalen ze er met de euro. Bovendien zijn ze behoorlijk welvarend en scoren ze hoog op het gebied van democratie en persvrijheid. De verklaring voor dit Baltische wonder lijken we vooral te moeten zoeken in de specifieke politiek-historische en cultuur-historische ontwikkeling van deze drie landen. De cursus is online (via Zoom).

Het Maidan-plein in Kyiv (foto Karel Onwijn)

9 maart t/m 20 april 2023

7-delige cursus ‘Oekraïne in de houdgreep’

Toen Rusland in februari 2022 Oekraïne binnenviel, was het doel zo snel mogelijk een pro-Russische regering aan de macht te brengen. Maar de Oekraïense bevolking vocht onverwachts dapper terug en is vastbesloten de Russen buiten de deur te houden. Rusland heeft de Oekraïense onafhankelijkheid (1991) altijd in twijfel getrokken, toch kent Oekraïne al eeuwenlang een eigen taal, cultuur en geschiedenis die in vele opzichten sterk afwijken van die van Rusland. In deze cursus maken we uitgebreid kennis met de politieke en culturele geschiedenis van dit grootste land van Europa en koppelen deze uiteraard ook aan de actuele situatie in het land. De cursus is online (via Zoom).

Beeldengroep met de vier Wit-Russische seizoenen (Minsk)

10 maart t/m 31 maart 2023

4-delige cursus ‘Belarus: het laatste Europese ‘terra incognita’

Belarus bestaat al ruim dertig jaar als onafhankelijke staat, maar pas sinds de politieke ontwikkelingen van 2020 is het land daadwerkelijk als zodanig op de kaart gezet. De lokale architectuur, religie en taal getuigen van de eeuwenlange periode dat Belarus tot het Pools-Litouwse Rijk hoorde. In deze cursus maken we uitgebreid kennis met de politieke en culturele geschiedenis, alsook de recente ontwikkelingen in het land. De cursus vindt plaats in Rotterdam.

Het graf van de vroegere Russische president Boris Jeltsin (foto: Karel Onwijn)

14 maart t/m 18 april 2023

6-delige cursus ‘Van Glasnost tot Poetinisme’

In Rusland heeft president Poetin de burgerlijke vrijheden, die door partijleider Gorbatsjov en zijn opvolger Jeltsin zijn ingevoerd, steeds meer ingeperkt. Sinds de oorlog in Oekraïne is dit ontnemen van burgerlijke vrijheden en burgerrechten in een verbijsterende stroomversnelling terecht gekomen. Zo kan het benoemen van de oorlog al tot vijftien jaar gevangenisstraf leiden. Toch komt deze inperking niet als een verrassing. Het is het resultaat van een lang proces van terugdraaien van vrijheden door president Poetin, sinds hij in 2000 aan de macht kwam. En dat terwijl de Russen deze pas sinds het aantreden van Michail Gorbatsjov (1985) langzaam maar zeker hadden verworven. Zijn glasnost en perestrojka gaven ruimte tot kritiek en brachten meer openheid na zeventig jaar communistische dictatuur. Hoe is het zover gekomen? Deze cursus vindt plaats in Utrecht.