18 t/m 28 augustus 2026
4-delige cursus ‘Van Glasnost tot Poetinisme’
Sinds zijn aantreden in 2000 heeft president Poetin stap voor stap de burgerlijke vrijheden ingeperkt die onder partijleider Gorbatsjov en zijn opvolger Jeltsin waren ingevoerd. Daarmee keerde hij het proces van toenemende openheid terug dat in 1985 voorzichtig begon met Gorbatsjovs glasnost en perestrojka. Die beleidskoers maakte kritiek mogelijk en doorbrak de geslotenheid van zeventig jaar communistische dictatuur. Ondanks politieke en economische tegenslagen bleef ook Boris Jeltsin deze verworven vrijheden ondersteunen. In het Rusland van Poetin zijn die drastisch ingeperkt. Wat is er gebeurd sinds Gorbatsjovs politiek van glasnost en perestrojka? We plaatsen deze ontwikkelingen ook in een bredere context van de geschiedenis van de Russische politieke cultuur.
31 augustus t/m 2 oktober 2026
5-delige cursus ‘Georgië & Armenië: politieke en culturele geschiedenis’
Georgië en Armenië behoren tot de minst bekende landen van Europa. Toch liggen er de hoogste bergtoppen van ons werelddeel (boven 5000 meter) en vind je er de oudste bouwwerken uit de christelijke cultuur. Deze landen liggen onder de rook van Rusland en aan de rand van Turkije en Iran, en ze vormt al eeuwenlang de grens tussen Europa en Azië. In 1991 zijn Georgië en Armenië onafhankelijk geworden van de Sovjet-Unie en kunnen sindsdien zich weer geheel op hun eigen culturele erfgoed richten. In deze cursus wordt aan de hand van de politieke en culturele geschiedenis uitgebreid met deze landen kennisgemaakt. Er wordt daarbij ook dankbaar gebruikgemaakt van de rijke vruchten van de lokale literatuur, film en muziek.
29 oktober t/m 17 december 2026
7-delige cursus ‘Op kunst- en architectuurreis door ‘Eurazië’
Tijdens deze cursus ontvouwt zich een rondreis langs de architectuur en kunst van de 15 voormalige Sovjetrepublieken, samen goed voor een gebied dat 550 keer groter is dan Nederland. De reis voert langs eeuwenoude religieuze architectuur, zoals orthodoxe kerken in Oekraïne, apostolische kerkgebouwen in Armenië en middeleeuwse moskeeën in Oezbekistan. Maar ook is er ruime aandacht voor 19e- en 20e-eeuwse wereldlijke architectuur, zoals de grote concentratie ‘style moderne’-gebouwen in de Letse hoofdstad Riga en de hoge dichtheid aan art-deco-architectuur in de Litouwse stad Kaunas. Daarnaast maakt u kennis met een grote variëteit aan andere beeldende kunstuitingen. Opvallend zijn de vele indrukwekkende iconen en fresco’s, niet alleen in Rusland maar ook in Belarus, Estland en Oekraïne. Er is ruime aandacht voor diverse schilderkunsttradities. Vooral Georgische en Armeense schilderijen onderscheiden zich door hun originele thema’s en kleurgebruik. Alles wordt geplaatst in een cultuurhistorische context, verrijkt met korte filmfragmenten.
30 oktober t/m 18 december 2026
7-delige cursus ‘Nederland en Rusland ten tijde van oorlog en vrede’
Momenteel ervaart Nederland Rusland als serieuze bedreiging. Ook in eerdere perioden was er spanning voelbaar tussen beide landen. Zo ontbraken tussen 1917 en 1942 diplomatieke betrekkingen en in de jaren vijftig en zestig leefde de vrees voor een militaire inval. Hoe gingen Nederlanders daarmee om en waardoor verdween die dreiging? Tegelijk zijn er momenten van toenadering en verwantschap. Al vanaf de late Middeleeuwen dreven Nederlandse kooplieden handel met Rusland. In 1813 bevrijdden Russische troepen Nederland van Napoleon. In de negentiende eeuw werd Anna Paulowna, zuster van de tsaar, koningin van Nederland. Welke getuigenissen werpen een licht op 1000 jaar oorlog en vrede tussen Nederland en Rusland? Deze cursus belicht de veelzijdigheid van de contacten tussen Nederland en Rusland gedurende het afgelopen millennium. Naast de politieke, economische en culturele betrekkingen is er ook aandacht voor de ervaringen van Nederlanders in Rusland en Russen in Nederland.
3 november t/m 15 december 2026
7-delige cursus ‘Oekraine: Grensland tussen Rusland en Europa’
Oekraïne heeft een bewogen geschiedenis. En sinds de Russische inval staat haar voortbestaan als onafhankelijke staat op het spel. Hoe is dat ontstaan? En wat is de politieke en culturele geschiedenis van het grootste land van Europa? Al sinds de onafhankelijkheid van het land heeft Rusland het bestaansrecht van Oekraïne in twijfel getrokken. Vanaf 2014, en zeker sinds 2022, probeert Rusland het land met geweld aan zich te onderwerpen. Toch kent Oekraïne een eigen taal, cultuur en geschiedenis die in vele opzichten sterk afwijken van die van Rusland. Oekraïne stond weliswaar lange tijd onder de Russische invloedssfeer, maar kent ook lange perioden met Europese invloeden. Onder meer door de overheersing van de Litouwers, de Polen en de Habsburgers. In deze cursus maken we uitgebreid kennis met de politieke en culturele geschiedenis van Oekraïne, dat letterlijk ‘land aan de grens’ betekent. We maken daarbij ook dankbaar gebruikgemaakt van de rijke vruchten van de kunst, literatuur, film en muziek.
4 november t/m 16 december 2026
7-delige cursus ‘Op literaire rondreis door Eurazië’: over literatuur uit de ex-Sovjetlanden
Tijdens deze cursus maken we kennis met de rijke literatuur in de ex-Sovjetlanden, zowel in het heden als in het verleden. Zo staan we uitgebreid stil bij toonaangevende twintigste-eeuwse Baltische schrijvers zoals Jaan Kross en hedendaagse Oekraïense zoals schrijvers Andrej Koerkov, maar besteden we ook aandacht aan absurdistische Russische schrijvers uit de Sovjetperiode – zoals Daniil Charms, dissidente schrijvers uit Belarus – zoals Vasil Bykaŭ en Svetlana Alexijevitsj, en middeleeuws werk uit Georgië en Centraal-Azië. Uiteraard plaatsen we alles in een cultuurhistorische context en maken we waar mogelijk gebruik van authentieke (beeld)opnamen.
5 november t/m 17 december 2026
7-delige cursus ‘Op muzikale rondreis door Eurazië
Wanneer men spreekt over muziek uit de voormalige Sovjet-Unie oftewel de Euraziatische regio heeft men het al snel over klassieke componisten uit Rusland zoal als Pjotr Tsjaikovski of Sergej Rachmaninov. Maar deze regio die 550 keer groter is dan Nederland kent een veel bredere en rijkere muziekcultuur. Naast dat ook de Baltische landen, Oekraïne en de Kaukasus een eigen klassieke muziektraditie kennen, vinden we in de 15 voormalige Sovjetrepublieken ook overal eeuwenoude volksmuziek uitgevoerd met unieke authentieke instrumenten, zoals bijvoorbeeld de komoes (mondharp) in Siberië, de zurna (soort hobo) in Tadzjikistan, de doedoek (dubbelrietblaasinstrument) in Armenië en de bandoera (soort luit) in Oekraïne. Tijdens deze Zoom-cursus nemen we u mee op een muzikale rondreis door deze enorme regio en horen en zien we onder meer Byzantijnse koormuziek (Rusland), Noord-Siberische volksmuziek, etno-folk muziek (Kirgizië), Shashmaqam-muziek (Oezbekistan), polyfone muziek (Georgië), joodse klezmer-muziek (Moldavië en Oekraïne) en neo-middeleeuwse muziek (Belarus en Litouwen). Maar we zullen ook de nodige virtuele bezoeken brengen aan uitvoeringen van klassieke muziekstukken uit deze regio, uiteenlopend van bombastische 19e eeuwse composities en bizarre experimenten uit de Sovjettijd tot postmoderne muziek uit met name de westelijke delen van Eurazië. Uiteraard plaatsen we alles in een cultuur-historische context en maken we zoveel mogelijk gebruik van authentieke (beeld)opnamen.