13 januari t/m 17 februari 2026
6-delige cursus ‘Een historische kennismaking met muziek in de ex-Sovjetrepublieken
Wanneer men spreekt over muziek uit de voormalige Sovjet-Unie oftewel de Euraziatische regio heeft men het al snel over klassieke componisten uit Rusland zoals Pjotr Tsjaikovski of Sergej Rachmaninov. Maar deze regio die 550 keer groter is dan Nederland kent een veel bredere en rijkere muziekcultuur.
Naast dat ook de niet-Russische republieken een eigen klassieke muziektraditie kennen, vinden we in alle 15 voormalige Sovjetrepublieken ook overal eeuwenoude volksmuziek uitgevoerd met unieke authentieke instrumenten, zoals bijvoorbeeld de komoes (mondharp) in Siberië en Kirgizië, de zurna (soort hobo) in Tadzjikistan, de doedoek (dubbelrietblaasinstrument) in Armenië en de bandoera (soort luit) in Oekraïne.
Tijdens deze online-cursus nemen we u mee op een muzikale rondreis door deze enorme regio en horen en zien we onder meer Byzantijnse koormuziek (Rusland), Noord-Siberische volksmuziek, etno-folk muziek (Kirgizië), Shashmaqam-muziek (Oezbekistan), polyfone muziek (Georgië), joodse klezmer-muziek (Moldavië en Oekraïne) en neo-middeleeuwse muziek (Belarus en Litouwen).
Maar we zullen ook de nodige bezoeken brengen aan uitvoeringen van klassieke muziekstukken uit deze regio, uiteenlopend van bombastische 19e eeuwse composities en bizarre experimenten uit de Sovjettijd tot postmoderne muziek uit met name de westelijke delen van Eurazië.
Uiteraard plaatsen we alles in een cultuur-historische context en maken we zoveel mogelijk gebruik van authentieke (beeld)opnamen.
==============================================
De cursisten krijgen ook NL- en Engelstalige artikelen of boekfragmenten digitaal toegestuurd die tijdens de colleges aan bod komen en kort worden besproken. De colleges worden opgenomen en via een speciale link terug te zien voor degenen die er een of meerdere hebben gemist. Ook krijgt iedereen na afloop van elk college een pdf toegestuurd van de gebruikte PowerPointpresentatie incl alle film-en muzieklinks.
Praktische informatie:
Startdatum: 13 januari 2026
Duur: 6 bijeenkomsten online via Zoom
Data: dinsdag 13, 20, 27 jan, 3,10,17 feb
Tijd: 10-12 u incl korte pauze
Docent: Karel Onwijn – Het Zesde Continent
Cursusgeld: €195
Aanmelden: info@zesdecontinent.nl
Uiterste aanmelddatum: 12 januair 2026
Na aanmelding krijgt u een factuur toegestuurd.
5 maart t/m 23 april 2026
7-delige cursus ‘Op ontdekkingstocht in de Zuidelijke Kaukasus’
De Zuidelijke Kaukasus behoort tot de minst bekende regio’s van Europa. Toch liggen in Georgië en Armenië de hoogste bergtoppen van ons werelddeel (boven 5000 meter) en vind je er de oudste bouwwerken uit de christelijke cultuur. De regio ligt onder de rook van Rusland en aan de rand van Turkije en Iran, en ze vormt al eeuwenlang de grens tussen Europa en Azië. In 1991 zijn deze landen onafhankelijk geworden van de Sovjet-Unie en kunnen sindsdien zich weer geheel op hun eigen culturele erfgoed richten. In deze cursus wordt aan de hand van de politieke en culturele geschiedenis uitgebreid met deze landen kennisgemaakt. Er wordt daarbij ook dankbaar gebruikgemaakt van de rijke vruchten van de lokale literatuur, film en muziek.
12 maart t/m 23 april 2026
7-delige cursus ‘Het ‘Wilde Oosten’ in het nieuws’
Er gaat geen dag voorbij of we komen nieuwsberichten tegen over de ontwikkelingen in de voormalige Sovjetrepublieken. Dit zijn vaak geen opbeurende verhalen. Veel van deze 15 landen kennen autoritaire leiders, aanhoudende corruptie en weinig respect voor mensenrechten en persvrijheid. Maar sommige zijn er wel in geslaagd om de ‘rule of law’ en democratie te implementeren, mede dankzij de groei van de lokale middenklasse en de civil society. Zo zijn de Baltische landen zelfs toegetreden tot de Europese Unie en hebben ook Oekraïne, Moldavië en Georgië een associatieverdrag met Europa gesloten. Toch lijkt de kans klein dat deze laatste ook daadwerkelijk zullen toetreden tot Europa. Naast hun interne instabiliteit is vooral de sterk geïntensiveerde assertieve houding van Rusland hier debet aan. Dit laatste heeft onder meer geleid tot de Russische militaire inval in Oekraïne en de sluipende Russische annexatie van Belarus. In deze collegereeks zullen wekelijks het nieuws uit de landen van de voormalige Sovjet-Unie volgen en deze plaatsen in een bredere geopolitieke en historische context.
6 maart t/m 24 april 2026
7-delige cursus ‘Kunst en cultuur in Rusland: Een historische kennismaking’
Rusland kent een rijke kunst- en cultuurtraditie, gevormd onder grote invloed van zowel kerk als staat. Eeuwenlang waren Russisch-orthodoxe iconen de enige toegestane schilderkunst, terwijl wereldlijke autoriteiten een lange geschiedenis van censuur en schrijversvervolging kennen – tot op de dag van vandaag. Toch hebben tal van Russische auteurs de Nobelprijs voor Literatuur ontvangen en geldt veel Russische literatuur als wereldklassiek. Dat geldt ook voor de schilderkunst (zoals bij Kazimir Malevitsj), de klassieke muziek (denk aan Sergej Rachmaninov) en de cinema, met meesterwerken als Andrej Roebljov van Tarkovski. Ook de Russische architectuur, met iconen als de Basiliuskathedraal in Moskou, blijft wereldwijd tot de verbeelding spreken.
10 maart t/m 21 april 2026
7-delige cursus ‘De ontrafeling van een enigma. Een 1e kennismaking met Rusland’
De wereld ervaart Rusland als een ondoorgrondelijk land. Dat bracht Winston Churchill al in 1939 tot zijn beroemde uitspraak: ‘Russia is a riddle, wrapped in a mystery, inside an enigma”. Maar ook Russen zelf hebben moeite hun land rationeel te begrijpen. Exemplarisch is de volgende uitspraak van de Russische 19de-eeuwse dichter Fjodor Tjoettsjev: ‘Met het verstand kan men Rusland niet vatten, een algemene maat heeft zij niet, in Rusland kan men slechts geloven.’ Feit is dat Rusland een land van extremen is: het heeft zowel de grootste schrijvers als de meest bloeddorstige leiders in de wereldgeschiedenis voortgebracht. Hoewel Rusland cultuurhistorisch gezien bij Europa hoort, zien de meeste Russen zichzelf niet als Europeanen. Geografische gezien ligt het overgrote deel van hun land inderdaad in Azië, maar ook met dat werelddeel ervaren de Russen weinig gemene delers. Een verklaring ligt wellicht in de enorme geografische uitgestrektheid en het barre klimaat, in combinatie met de eeuwenlange tegenstelling tussen volk en elite. In deze cursus maken we uitgebreid kennis met de politieke en culturele geschiedenis van dit land. Daarnaast zullen we ook aandacht besteden aan de contemporaine ontwikkelingen en zullen we dankbaar gebruikmaken van de rijke vruchten van de Russische literatuur, film en muziek.
11 maart t/m 22 april 2026
7-delige cursus ‘Een cultuur-historische verkenning van Centraal-Azië’
Kazachstan, Oezbekistan, Turkmenistan, Tadzjikistan en Kirgizstan zijn voormalige Sovjetrepublieken in Centraal-Azië. Ontdek in deze cursus hun eeuwenoude geschiedenis, politiek en cultuur. Gezamenlijk zijn de vijf landen maar liefst 108 keer groter dan Nederland, maar het totale inwoneraantal telt slechts het viervoudige van ons land. Het is dus een zeer dunbevolkte regio dat zowel uitgestrekte grassteppes en woestijnen kent, als hoge bergtoppen van boven de 7000 meter en grote binnenmeren zoals het Aralmeer. Voor een langere periode waren deze vijf landen onderdeel van het Russische Rijk, tot ze in 1991 onafhankelijk werden. Sindsdien proberen ze ieder op eigen wijze vorm te geven aan hun nieuwe soevereine status en hun culturele identiteit. Maar de invloed van voormalig kolonisator Rusland blijft groot, evenals die van de opkomende oosterbuur China. In deze cursus duiken we ook in de kunst, literatuur, film en muziek.