6 mei t/m 10 juni 2026
6-delige cursus ‘De Russische film als spiegel van de tijd - een historische kennismaking’
Films functioneren vaak als spiegel van de periode waarin ze zijn opgenomen. Dit geldt zeker voor Russische films. Zowel het onderwerp als de manier van filmen zegt veel over de Russische politiek en maatschappelijke ontwikkelingen. Zo zijn er de afgelopen jaren opvallend veel nieuwe oorlogsfilms verschenen die het Russische leger in alle glorie verheerlijken.
Tijdens deze online-cursus (Zoom) verdiepen we ons in de geschiedenis van de Russische cinema aan de hand van verschillende perioden. Daarbij bespreken we per periode een reeks films en bekijken daarvan de nodige fragmenten. En we plaatsen deze vervolgens ook in de toenmalige ontwikkelingen in de Russische politiek en maatschappij. Deze ontwikkelingen hebben immers weer een grote invloed gehad op deze films.
Zo kenmerken de prerevolutionaire films zich vooral door een tragische afloop (Jevgeni Bauer) en zijn kort na de revolutie de films juist optimistisch van karakter (avantgardist Dziga Vertov). Maar vanaf de jaren dertig zal het strenge socialistisch realisme de Russische filmwereld overheersen (Michail Tsjiaoereli). Pas in de jaren 60 is er weer sprake van wat meer experimenten (Andrej Tarkovski). Veel aandacht zal er ook zijn voor de experimentele films uit de glasnosttijd (‘tsjernucha’-films) en daarna. Maar sinds het aantreden van president Poetin krijgen filmregisseurs weer steeds meer te maken met bemoeienis van het Kremlin. Zeker in geval zij hun films bewust gebruiken als spiegel van de tijd, zoals Andrej Zvjagintsev.
==================================================
De cursisten krijgen ook digitaal artikelen toegestuurd die tijdens de colleges kort worden besproken. Daarnaast zullen er links van Russische films worden gedeeld die thuis kunnen worden bekeken en in de colleges worden besproken. De colleges zelf worden opgenomen en zijn via een speciale link terug te zien voor degenen die er een of meerdere hebben gemist. Ook krijgt iedereen na afloop van elk college een pdf toegestuurd van de gebruikte PowerPointpresentatie incl alle filmlinks.
==================================================
Praktische informatie:
Startdatum: 6 mei 2026
Duur: 6 bijeenkomsten online via Zoom
Data: woensdag 6, 13, 20, 27 mei, 3,10 juni
Tijd: 10-12 u incl korte pauze
Docent: Karel Onwijn – Het Zesde Continent
Cursusgeld: €195
Aanmelden: info@zesdecontinent.nl
Uiterste aanmelddatum: 5 mei 2026
Na aanmelding krijgt u een factuur toegestuurd.
5 maart t/m 23 april 2026
7-delige cursus ‘Op ontdekkingstocht in de Zuidelijke Kaukasus’
De Zuidelijke Kaukasus behoort tot de minst bekende regio’s van Europa. Toch liggen in Georgië en Armenië de hoogste bergtoppen van ons werelddeel (boven 5000 meter) en vind je er de oudste bouwwerken uit de christelijke cultuur. De regio ligt onder de rook van Rusland en aan de rand van Turkije en Iran, en ze vormt al eeuwenlang de grens tussen Europa en Azië. In 1991 zijn deze landen onafhankelijk geworden van de Sovjet-Unie en kunnen sindsdien zich weer geheel op hun eigen culturele erfgoed richten. In deze cursus wordt aan de hand van de politieke en culturele geschiedenis uitgebreid met deze landen kennisgemaakt. Er wordt daarbij ook dankbaar gebruikgemaakt van de rijke vruchten van de lokale literatuur, film en muziek.
12 maart t/m 23 april 2026
7-delige cursus ‘Het ‘Wilde Oosten’ in het nieuws’
Er gaat geen dag voorbij of we komen nieuwsberichten tegen over de ontwikkelingen in de voormalige Sovjetrepublieken. Dit zijn vaak geen opbeurende verhalen. Veel van deze 15 landen kennen autoritaire leiders, aanhoudende corruptie en weinig respect voor mensenrechten en persvrijheid. Maar sommige zijn er wel in geslaagd om de ‘rule of law’ en democratie te implementeren, mede dankzij de groei van de lokale middenklasse en de civil society. Zo zijn de Baltische landen zelfs toegetreden tot de Europese Unie en hebben ook Oekraïne, Moldavië en Georgië een associatieverdrag met Europa gesloten. Toch lijkt de kans klein dat deze laatste ook daadwerkelijk zullen toetreden tot Europa. Naast hun interne instabiliteit is vooral de sterk geïntensiveerde assertieve houding van Rusland hier debet aan. Dit laatste heeft onder meer geleid tot de Russische militaire inval in Oekraïne en de sluipende Russische annexatie van Belarus. In deze collegereeks zullen wekelijks het nieuws uit de landen van de voormalige Sovjet-Unie volgen en deze plaatsen in een bredere geopolitieke en historische context.
10 maart t/m 21 april 2026
7-delige cursus ‘De ontrafeling van een enigma. Een 1e kennismaking met Rusland’
De wereld ervaart Rusland als een ondoorgrondelijk land. Dat bracht Winston Churchill al in 1939 tot zijn beroemde uitspraak: ‘Russia is a riddle, wrapped in a mystery, inside an enigma”. Maar ook Russen zelf hebben moeite hun land rationeel te begrijpen. Exemplarisch is de volgende uitspraak van de Russische 19de-eeuwse dichter Fjodor Tjoettsjev: ‘Met het verstand kan men Rusland niet vatten, een algemene maat heeft zij niet, in Rusland kan men slechts geloven.’ Feit is dat Rusland een land van extremen is: het heeft zowel de grootste schrijvers als de meest bloeddorstige leiders in de wereldgeschiedenis voortgebracht. Hoewel Rusland cultuurhistorisch gezien bij Europa hoort, zien de meeste Russen zichzelf niet als Europeanen. Geografische gezien ligt het overgrote deel van hun land inderdaad in Azië, maar ook met dat werelddeel ervaren de Russen weinig gemene delers. Een verklaring ligt wellicht in de enorme geografische uitgestrektheid en het barre klimaat, in combinatie met de eeuwenlange tegenstelling tussen volk en elite. In deze cursus maken we uitgebreid kennis met de politieke en culturele geschiedenis van dit land. Daarnaast zullen we ook aandacht besteden aan de contemporaine ontwikkelingen en zullen we dankbaar gebruikmaken van de rijke vruchten van de Russische literatuur, film en muziek.
11 maart t/m 22 april 2026
7-delige cursus ‘Een cultuur-historische verkenning van Centraal-Azië’
Kazachstan, Oezbekistan, Turkmenistan, Tadzjikistan en Kirgizstan zijn voormalige Sovjetrepublieken in Centraal-Azië. Ontdek in deze cursus hun eeuwenoude geschiedenis, politiek en cultuur. Gezamenlijk zijn de vijf landen maar liefst 108 keer groter dan Nederland, maar het totale inwoneraantal telt slechts het viervoudige van ons land. Het is dus een zeer dunbevolkte regio dat zowel uitgestrekte grassteppes en woestijnen kent, als hoge bergtoppen van boven de 7000 meter en grote binnenmeren zoals het Aralmeer. Voor een langere periode waren deze vijf landen onderdeel van het Russische Rijk, tot ze in 1991 onafhankelijk werden. Sindsdien proberen ze ieder op eigen wijze vorm te geven aan hun nieuwe soevereine status en hun culturele identiteit. Maar de invloed van voormalig kolonisator Rusland blijft groot, evenals die van de opkomende oosterbuur China. In deze cursus duiken we ook in de kunst, literatuur, film en muziek.